Bu yazımızı okumayı bitirdiğinizde “marka tescili”, “patent tescili” ve “faydalı model başvurusu” arasındaki farkı öğrenecek; “marka sınıfları”, “tescil süreçleri ve ücretleri” konusunda bilgi sahibi olacaksınız. Ayrıca bilgisayarınızın başından kalkmadan “marka tescili başvurusu nasıl yapılır?” sorusuna da yanıt bulacaksınız.

niobeweb marka tescili

Marka Nedir?

En şatafatsız anlatım ile marka; sizi rakiplerinizden ayıran yazılı ve görsel işaretlerdir. Bu kısa tanımı yaptıktan sonra “marka nedir?” sorusuna daha ayrıntılı cevap vermeye başlayalım.

Sattığı ürünün ya da hizmetin kalitesine güvenen, sektörde fark yaratmak isteyen, rakiplerinin bir adım önünde olmak isteyen istisnasız herkes; farklı yazı tipleri, amblemler, logolar gibi akılda kalıcı işaretlere söz konusu ürün veya hizmeti piyasaya sürer.

Bir ürün ya da hizmetin akılda kalmasını sağlayan en önemli unsur markadır. European School Of Economics tarafından yapılan araştırmaya göre tanınmasa dahi markalaşmaya önem veren ürünler; aynı piyasa ve rekabet koşullarında, rakiplerine göre daha fazla tercih edilmektedir.

Markanın bu denli önemli oluşundan dolayı, sahibi tarafından korunması yani tescil edilmesi de elzem hale gelmiştir. Bir markanın; bir kişi, şirket ya da kurum tarafından koruma altına alınma işlemine “marka tescili” adı verilmektedir. 

Hemen hemen tüm ülkeler, coğrafi sınırlarında ticaret yapan kişi ve firmaların markalarını tescil ederek koruma altına almasına olanak tanır.

Marka başvurunuz tescil edilirse, marka başvuru tarihinden itibaren 10 yıl boyunca sizden başka biri tarafından kullanılamaz. 10 yılın dolduğu ayın son gününden altı ay öncesi yeni bir on yıllık yenileme yapılabilir. Yani başvuru tarihinden itibaren en geç dokuz yıl altı ay sonra, yenileme başvurusu yapılmalıdır. Tescil edilen tüm markalarınızı, onar yıllık periyotlar halinde dilediğiniz kadar yenileyebilirsiniz. Aslına bakarsanız, domain yenilemesi gibi bir durum söz konusudur.

Marka ülkemizde; satılabilen, devredilebilen ve miras bırakılması mümkün olan bir öğedir. Markalar Borçlar Kanunu ve İcra İflas Kanunu kapsamında haczedilebilir.

Patent Nedir?

Patent; sık sık marka ile birbirine karıştırılan bir unsurdur. Öyle ki “markamı patentlettim” ya da “markamın patentini aldım” gibi sektör literatüründe olmayan söylemleri; sektörde çalıştığını iddia eden insanlardan bile duymak mümkündür. Her zaman olduğu gibi doğru bilgiyi mümkün olan en kısa şekli ile aktarmak için, “patent nedir, ne işe yarar?” sorusunu cevaplamaya başlayalım.

Patent genelde bir buluşa ya da bir icada alınabilir. Bazı istisnai durumlarda, yöntemlere de patent alabilmek mümkündür. Lakin patent başvurusu yapabilmek için elzem olan en önemli şey; patentlenen her ne ise sanayide kullanılabilir ve üretilebilir olmasıdır. Ayrıca daha evvel uygulanmamış veya piyasaya sürülmemiş bir ürün olması da, patent başvurusunun olumlu sonuçlanması için gerekliliktir. Kısacası patent başvurusu yapılacak ürün; hem başvuru sahibi tarafından icat edilmiş yeni bir ürün olmalıdır, hem de sanayi de kullanılabilir bir ürün olmalıdır.

Aşağıdaki durumlarda patent başvurusu yapmak mümkün değildir:

  • Doğada var olan ve sizin tarafınızdan keşfedilen herhangi bir maddenin patentini alamazsınız. Örneğin yeni bir element ya da metal keşfederseniz, bu maddeye patent alabilmeniz imkansızdır. Fakat keşfettiğiniz ya da etmediğiniz bir madde ile daha evvel icat edilmemiş olan bir ürünü icat ederseniz, bu ürüne patent almanız mümkündür.
  • Bilimsel teoriler için patent alabilmek nerede ise imkansızdır. Ama bilimsel bir metot ile imal edilebilen bir cihazın prototipini üreterek patentini almak mümkündür.
  • Fikirlerinize ve matematiksel yöntemlerinize patent alamazsınız. Mesela 5 basamaklı 20 tane sayıyı işlem yapmadan bir biri ile çarpabilen bir metodun patentini almak mümkün değildir. Ama bunu hesap makinasından daha farklı yöntemle yapan bir cihaza patent almak mümkündür.
  • Herhangi bir olguyu daha çabuk öğrenmeyi sağlayan yöntemler için patent almak imkansızdır. Fakat bir şeyi öğrenmeyi kolaylaştıran bir cihaz icat ederseniz, bu cihaz için patent başvurusu yapılabilir. Mesela hafıza teknikleri için patent alınabilmesi imkansız iken, hafıza kuvvetlendiren bir cihaza patent almak olasılıklar dahilindedir.
  • Bilgisayar programlarına patent almak zannedildiği gibi mümkün değildir. Yazılım ile alakalı her türlü ürünü, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altına alabilirsiniz. Ama yazılımınız sizin tarafınızdan icat edilen bir cihaz ile çalışıyor ise, bu cihaza patent alınabilir. Örneğin bir oyun yazıp, bu oyunun oynandığı bir cihaz icat ederseniz, cihazla birlikte oyna da patent alabilirsiniz.
  • Sanat eserleri için patent almak mümkün değildir. Aynı zamanda desen gibi görsel öğeler için de patent alınamaz. Örneğin, bir kazağın üzerindeki desen için yapacağınız patent başvurusu kabul edilmez. Ama bu deseni uygulayan cihaz ya da yöntem için patent almak mümkündür.
  • Derlenen, yeniden yazımı yapılan, farklı dillere çevrilen bilgilere patent başvurusu yapılamaz. Herhangi bir yazılı içerik size ait olsa bile, bununla alakalı patent alma imkanınız yoktur. Yazılı içeriğin korunması da Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındadır.
  • Canlıların patentlenmesi oldukça zordur. Örneğin laboratuvar ortamında geliştirilmiş yeni bir hayvan ya da bitki türünün patentlenmesi fevkalade zahmetli ve genelde olumsuz sonuçlanan bir süreçtir. Fakat bazı istisnai durumlarda, çeşitli canlıların laboratuvar ortamında üretilmesi için patent alınabilmektedir.
  • Canlılara uygulanmak için geliştirilen ve keşfedilen cerrahi müdahale yöntemlerinin tamamı için patent başvurusu yapılamaz. Fakat herhangi bir rahatsızlığa iyi gelen bir ilaç üretti iseniz, bu ilaç için patent başvurusu yapılabilir.

Patent başvurusunun onaylanması halinde, 20 yıl boyunca patent sahibi izni olmaksızın üretim yapılamaz. Ancak 20 yılın sonunda patent süresi dolar ve icat kamuya mal olur. Patent süresini uzatmak ya da yenilemek mümkün değildir. Yani televizyonu siz icat etmiş olsaydınız, sadece 20 yıl boyunca sizin kontrolünüz ve isteğiniz doğrultusunda üretilmesini sağlayabilir ve gelirinden kazanç elde edebilirdiniz. 20 yılın ardından, isteyen herkes bu buluşu size danışmadan üretebilir ve satabilir.

Patentlerde de tıpkı markalarda olduğu gibi; satmak, devretmek ve miras bırakmak mümkündür. Patentler de haczedilmesi mümkün olan değerli kağıt kapsamındadır.

Faydalı Model Nedir?

Patent tescili ile sıklıkla karşılaştırılan faydalı model tescili; Amerikalılar tarafından “petty patent” (küçük patent) ismi ile anılmaktadır.

Faydalı model tescili ile patent tescili; temelde aynı amaç için yapılır. Lakin faydalı model tescil süreçlerinin, tescil süresinin, tescil şartlarının ve tescil ücretinin daha uygun olması; patente göre daha çok tercih edilmesine neden olmaktadır.

Patent tescilinde yeni bir icat olması şart iken; faydalı model de bir icadın geliştirilmiş olması kafi gelmektedir. Örneğin, koltuk daha evvel icat edilmiş bir materyaldir ve hiçbir suretle, hiçbir geliştirmesine patent tescili yapılamaz. Ama daha evvel uygulanmayan masaj tekniklerini uygulayabilen bir koltuk geliştirdiyseniz, bu koltuk için faydalı model tescili başvurusu yapabilirsiniz.

Öte yandan faydalı model tescilinde, patent tescil başvurusunda olduğu gibi detaylı bir inceleme yapılmaz. Başvuruda bulunan kişinin beyanı esastır ve bu beyana göre belge verilir. Bu nedenle aynı ürüne ilk defa faydalı ürün tescili yaptıran kişi, ürün sahibi olarak kabul edilmektedir.

Faydalı model tescilinde koruma süresi 10 yıldır. Yani 10 yıl boyunca sizin izniniz olmadan üretim ve satışın gerçekleşmesi mümkün değildir. Fakat faydalı model belgesi alınan ürünün farklı bir versiyonun geliştirilmesi kolaydır. Taklit edilmesi, patente göre daha basittir. Bu sebeple hukuk mahkemeleri, faydalı model hak sahipliği iddia eden dosyalarla dolup taşmıştır.

Faydalı model belgesi alan bir kişi; bu belgenin kullanım hakkını satabilir, kiralayabilir ve miras bırakabilir. Faydalı model belgesi kısaca, buraya kadar anlattığımız tüm tescil belgeleri gibi değerli sayılan mal statüsündedir. Ayrıca haciz işlemine tabi tutulabilir.

Madrid Protokolü Nedir?

Ülkemizin 1 Ocak 1999 tarihinde taraf olduğu Madrid Protokolü, dünyada 1995 tarihinden beri yürürlüktedir.

Madrid Protokolü kısaca; tek bir başvuru ile birçok ülkede marka tescili yapmak anlamına gelir. Madrid Protokolü ile tescil edilen bir markanız var ise; protokole taraf tüm ülkelerdeki sahibi resmen siz olabilirsiniz. “Olabilirsiniz” diyoruz zira an itibarı ile protokolde bulunan 83 ülkeden iki veya daha fazlası için başvuruda bulunabilmeniz mümkündür. Ayrıca başvurunuz bir ya da daha fazla ülke tarafından da reddedilebilir. Örneğin, “Midpoint” markası Moldova’da tescil edilebilir durumda iken, sözleşmeye taraf Türkiye’de marka tescili yapılamamaktadır.

Marka Başvurusu Yapmak Neden Önemlidir?

Öncelikle belirtmemiz gerekir ki, marka başvurusu yapmak bir vizyondur.  Yaptığı işi önemseyen, sektörüne katma değer katacağına dair inancı tam olan kişiler marka başvurusu yapar. Marka başvurusu yapılmadan tanınır hale gelen bir ürün ya da hizmet sahibi olmak nerede ise imkansızdır.

Öte yandan marka başvurusu sizi taklit edilmekten korur. Her ne kadar “taklitler asıllarını yüceltir” gibi bir atasözümüz olsa da, ticari markanızın taklit edilmesi size para ve prestij kaybı olarak geri döner. Tescil ettirmediğiniz markanızın adı ile sizin popülaritenizi kullanarak ürün satan kötü niyetli birinin; müşteri mağduriyeti yaratmasının ceremesini tek başına siz çekersiniz. Örneğin; ürettiğiniz çikolatanın markasını tescil ettirmezseniz, bu marka ile kalitesiz çikolata satan kişileri engelleyemezsiniz. Kalitesiz çikolatayı satın alıp memnun kalmayan kişiler tarafından internette yayınlanan yazıları sinirle okumaktan başka da bir şey maalesef elinizden gelmez.

Ayrıca markaniz.com.tr alan adını alabilmek için de marka başvurusu yapmanız gerekmektedir.

Marka Başvurusu Yapmanın Faydaları Nelerdir?

Daha evvel de değindiğimiz üzere marka sahibi olmak, ürün ya da hizmetinizi koruma altına almak anlamına gelir. Ayrıca müşterinin gözüne “markalı ürün” algısı yaratarak, satış rakamlarınızı da pozitif yönde arttırabilirsiniz.

Markanızın popülerleşmesi ardından, markanın tamamını veya kullanım haklarını devrederek suya sabuna dokunmadan gelir elde edebilirsiniz. Dünya üzerinde bu yöntemle para kazanan birçok Dolar milyoneri yaşamaktadır.

Marka Başvurusu Sorgulama

Marka başvurusu sorgulama işlemi için BU bağlantıyı kullanarak aşağıda görülen formda “Marka Adı” kısmını doldurup, doğrulama kodunu girerek “Arama Yap” butonuna basmanız yeterlidir. Eğer arama sonucunda markanızın istediğiniz sınıfta tescil edilebilir olduğu görünüyor ise, başvurunuzu gerçekleştirebilirsiniz.

Marka Sınıfları

“Marka Hizmet Sınıfları” veya “Nice Kodları” olarak adlandırılan marka sınıfları; tescil edilen markanın hangi sektörde ve alanlarda hizmet vereceğini belirler. Mesela sizin adınıza ağaç orman ürünleri sınıfında tescil edilmiş bir marka, bilişim sektöründe başka birisi tarafından tescil edilebilir. 

Gerçi herhangi bir sınıfta tescil edilmiş bir markanın başka bir sınıfta, üçüncü bir kişi tarafından tescil edilmesi; itiraz ile engellenebilen bir durumdur. Lakin yine de bu durumlarla karşılaşıldığında profesyonel destek alınması bir zarurettir.

Toplamda 45 adet marka hizmet sınıfı bulunmaktadır. Bu sınıfların ilk 34 tanesi üretim konuları ile ilgilidir. Yani bir mal üreten, üretmeyi planlayan kişi ya da firmalar bu sınıfları tercih eder. 35 – 45 arası marka hizmet sınıfları ise hizmet sektörüne hitap etmektedir.

Herhangi bir sınıfta marka tescili başvurusunda bulunmak ve markayı tescil ettirmek için şirket olmak ya da o sektörde iş yapmak gerekli değildir. Herhangi bir kişi, daha evvel tescil edilmemiş herhangi bir markayı, istediği kadar farklı sınıfta tescil ettirebilir.

Marka Tescil Ücreti

Marka tescil ücreti; tescil ettirmek istediğiniz sınıf sayısı, olası itiraz süreçleri, ön yazı talepleri, devletin aldığı harçlara göre değişiklik göstermektedir. Devlet tarafından talep edilen harçlar ise her sene değişmektedir.

İstediğiniz Her Markayı Tescil Edebilir misiniz?

Daha evvel tescil edilmemiş her marka için marka tescili başvurusunda bulunabilirsiniz fakat başvuracağınız marka isminin jenerik olması ya da başka bir markayı çağrıştırması durumunda; tescil başvurunuz olumsuz olarak yanıtlanacaktır.

Örneğin, “teknik servis” kelime gurubu jenerik olduğundan tescil edilemez ama “İsminiz Teknik Servis” şeklinde marka başvurusu (daha evvel koruma altına alınmadı ise) tescil edilebilir.

Marka Tecil Başvurusu Nasıl Yapılır?

Marka tescil başvurusu ciddi anlamda uzmanlık isteyen bir iştir. Reddedilen başvuruların nerede ise tamamının nedeni hatalı başvuru yapılmasıdır. Başvuru işlemi esnasında devlete ödenen harçların peşin olarak tahsil edilmesi nedeni ile onaylanmayan başvurularda maddi kayıp ve zaman kaybı gerçekleşir.

Ayrıca markanıza yapılacak olası bir itirazda karşı görüş bildirmeniz gerekmektedir. Eğer bu konuda bir tecrübeniz bulunmuyorsa, tescil işleminizi olumsuz sonuçlanması kaçınılmazdır.

Niobeweb’in alanında uzman marka danışmanları, başvurunuzun en sağlıklı şekilde resmi makamlara iletilmesi için profesyonel hizmet sağlamaktadır. Üstelik marka başvurusu yapmak için evinizden dışarı çıkmanız dahi gerekmez.

BU bağlantıdaki iletişim kanallarından irtibata geçerek, tescil başvurusu yapmak istediğiniz markayı bize bildirip; hızlı bir şekilde fiyat teklifi alabilirsiniz.

Bu yazımızı okumayı bitirdiğinize göre, kafaları kurcalayan marka, patent ve faydalı model tescili hakkında ayrıntılı bilgi sahibi oldunuz. Blogumuzu incelemeye devam ederek, web teknolojileri ilgili konulara da hakim olabilirsiniz.